Ang sakit na Coronavirus (COVID-19) ay isang nakakahawang sakit na sanhi ng isang bagong natuklasang coronavirus. Karamihan sa mga taong nahawaan ng virus ng COVID-19 ay nakakaranas ng banayad sa katamtamang hirap sa paghinga at maaring gumaling nang hindi nangangailangan ng espesyal na paggamot.
Ang mga matatanda, at ang mga may kalakip na mga problemang medikal tulad ng sakit sa puso, diabetes, sakit sa baga, at kanser ay may mas mataas na tsansa magkaroon ng malubhang sakit dulot ng virus na ito.
Ang pinakamahusay na paraan upang mapigilan at mapabagal ang pagkalat ng virus ay ang alamin nang husto ang COVID-19 na virus, alamin ang pinakasanhi ng sakit at alamin kung paano ito kumakalat. Protektahan ang sarili at iba pang mga tao mula sa impeksyon sa pamamagitan ng paghuhugas ng iyong mga kamay o paggamit ng alkohol at iwasan ang paghawak sa iyong mukha mukha.
Ang virus ng COVID-19 ay kumakalat lalo na sa pamamagitan lamang ng pagtalsik ng laway, paghinga, pagbahin at pag ubo. Para po sa taong infected maari lang iwasan ang nakakarami at magsuot parati ng takip sa ilong at bibig upang di na makahawa pa.
Sa oras na ito, walang pang tiyak na bakuna o paggamot para sa COVID-19. Gayunpaman, maraming bansa at mga siyentipiko ang nagmamadaling gumawa ng gamot laban dito.
Upang maiwasan ang impeksyon at upang mapabagal ang paghahatid ng COVID-19, gawin ang mga sumusunod:
- Hugasan ang iyong mga kamay nang regular sa sabon at tubig, o linisin ang mga ito gamit ang kamay gamit ang alkohol.
- Panatilihin ang layo sa isa’t isa na hindi bababa sa 1 metro ang distansya sa pagitan mo at ng mga taong umuubo o bumahin.
- Iwasan ang pahawak sa iyong mukha.
- Takpan ang iyong bibig at ilong kapag umuubo o bumahin.
- Manatili sa bahay kung hindi maganda ang nararamdaman
- Pigilan ang paninigarilyo at iba pang mga aktibidad na nagpapahina sa baga.
- Iwasan ang hindi kinakailangang paglalakbay at lumayo sa mga malalaking grupo ng mga tao.
Ang virus ng COVID-19 ay nakakaapekto sa iba’t ibang mga tao sa iba’t ibang paraan.
Kasama sa mga karaniwang sintomas:
- lagnat
- nakakaramdam ng pagod
- tuyong ubo
ba pang mga sintomas ay kinabibilangan ng:
- hirap sa paghinga
- masakit ang buong pangagatawan
- namamagang lalamunan
- at may ilang mga tao na nag-uulat ng pagtatae, pagduduwal at pagkakaruon ng malalang sipon.
Ang mga taong may sintomas gayong malusog ay dapat na ihiwalay ang sarili at makipag-ugnay agad sa kinauukulan upang makapag test kung ikaw ba ay positibo sa COVID 19.
Ang mga taong may lagnat, ubo o kahirapan sa paghinga ay dapat tumawag sa kanilang doktor at humingi ng medikal na atensyon.